مسئلههايي نيز وجود دارد كه در نگاه اول بسيار پيچيده و غيرقابل حل به نظر ميرسد، اما براي حل احتياج به مفاهيمي پايهاي دارد كه همه دانشآموزان آنها را آموختهاند. اين مسائل همواره براي دانشآموزان خلّاق، جذّاب بوده است و دست و پنجه نرم كردن با چنين مسائلي از تفريحات ذهني اين دانشآموزان است! همراهي دانشآموزان با درسنامهها، آنها را گام به گام حركت ميدهد و با تقويت و تثبيت مفاهيم در ذهن آنها، توانمندي ايشان را در حل چنين مسائلي ميافزايد كه نمونههايش در درسنامه به ميزان كافي وجود دارد؛ در واقع به صورت ناخودآگاه آنها را در مسير مناسبي حركت ميدهد كه نهايتاً آنها را از ماشيني براي ثبت اطلاعات، به يك فرد متفكر تبديل ميكند و در اين مرحله ميتوان اطمينان حاصل كرد كه تسلط علمي حاصل گشته است.
سؤالات آزمونهاي مؤسسه با رويكرد سوق دادن دانشآموزان از نگرش سطحي به موضوعات، به سمت درك مفاهيم و مطالعه عمقي مطالب طراحي گرديده است. براي اين منظور غالب سؤالات موجود در بانك سؤالات مؤسسه، توسط گروه طراحي سؤال تاليف گرديده است. مؤسسه تنها به اين مجموعه سؤالات اكتفا نكرده و علاوه بر آن از تمامي منابع مفيد در دسترس بهره جسته است. از جمله اين منابع ميتوان به موارد زير اشاره نمود:
1. سؤالات مستخرج از آزمونهاي بينالمللي (مانند آزمون استاندارد شده TIMSS و kangaroo)
2. سؤالات مورد استفاده در آزمونهاي كشوري (مانند آزمون ABC و آزمون ورودي سازمان ملي پرورش استعدادهاي درخشان)
3. سؤالات استفاده شده در مدارس نمونه كشور (مانند امتحانات طراحي شده توسط دبيران مراكز سمپاد در اين مدارس)
از ويژگيهاي بانك سؤالات ميتوان به ساماندهي لايهاي سؤالات اشاره نمود. در هر لايه، سؤالات بنا بر شاخصهاي گوناگوني تقسيمبندي شده است. امكان تركيب لايههاي مختلف اين سامانه، باعث ايجاد نگرش چند بعدي و جامعي نسبت به مجموعه مباحث، نكات و سؤالات براي گروه طراحان ميگردد.
علاوه بر نظر دبيران طراح سؤال و گروههاي تخصصي ناظر بر طراحي سؤالات، پس از هر آزمون ميزان سختي و آساني سؤالات با توجه به نتايج بهدست آمده از جامعه آماري نيز بازبيني ميگردد. تحليل گزينهاي سؤالات و بهينهسازي گزينهها نيز فرايندي است كه قبل و بعد از هر آزمون انجام ميپذيرد و اين باعث ميگردد تا با طراحي و افزودن سؤالات جديد، بر كيفيت و تنوع سؤالات افزوده شود.
پس از هر آزمون، بهترين زمان براي بازبيني آزمون و يافتن ايرادات و آموختن نكات جديد درسي است كه در آن آزمون مورد سؤال قرار گرفته است. از اينرو مؤسسه دفترچههاي پاسخنامه تشريحي را كه حاوي پاسخهاي تشريحي كامل سؤالات و نكات آموزشي ارزشمند است، در اختيار هر دانشآموز قرار ميدهد. پاسخنامه تشريحي، خود دفترچه آموزشي جامعي است كه مطالعه آن پس از هر آزمون به دانشآموزان در رفع اشكالات درسي و نيز فراگيري نكات درسي جديد كمك شاياني ميكند.
كارنامههاي صادر شده براي هر آزمون حاوي اطلاعات مهم و جامعي است كه امكان ارزيابي عملكرد آموزش را از جنبههاي گوناگون براي اركان مختلف مدرسه ايجاد ميكند. اين كارنامهها بصورت مجزا براي دانشآموز، معلم و مدير با اطلاعات مورد نياز هر گروه صادر ميشود.
كليه كارنامههاي صادر شده توسط مؤسسه با توجه به نظرات مديران مدارس در ساليان گذشته و بر مبناي تحليل كارشناسان آموزشي مؤسسه بهينه گرديده است و از پركردن كارنامهها با اطلاعاتي كه ارزش تحليلي ويژهاي ندارند، پرهيز ميگردد. پرواضح است كه آوردن اطلاعات گوناگون و نمودارهاي مختلف، توسط برنامههاي كامپيوتري مشكلي به حساب نميآيد و چنانچه مديراني با وجود توصيه كارشناسان مؤسسه مايل به دريافت كارنامههايي با حجم اطلاعات و دادههاي زياد ميباشند، براي اين مراكز بهصورت خاص كارنامه مورد نياز صادر ميشود.
گزارش دانشآموز
مناسبترين كارنامه براي دانشآموز كارنامهاي ميباشد كه عملكرد فردي او را در آزمون مورد تحليل قرار دهد و دادههاي مقايسهاي از اين منظر در رتبه دوم اهميت قرار دارند، لذا محور كارنامه دانشآموزي صادر شده توسط مؤسسه، دادههاي عملكرد فردي دانشآموز در آزمون ميباشد، تا وي با بررسي اين كارنامه عملكرد آموزشي خود را ارزيابي كرده و بتواند با كمك مربيان و اولياي گرامي درصدد رفع ضعفهاي احتمالي خود برآيد.
نمونه کارنامه دانش آموز
گزارش معلم
با توجه به نقش محوري معلم در پيشبرد تحصيلي دانشآموزان، ارائه كارنامههاي مناسب براي معلم جهت ارزيابي عملكرد آموزشي خود از اهميت ويژهاي برخوردار است. از اين رو مؤسسه با تهيه دو كارنامه ويژه دادههاي بهينه شدهاي را جهت بررسي در اختيار معلمان ارجمند قرار ميدهد:
1- كارنامه تحليل گزينه
در اين كارنامه معلم از عملكرد كلي دانشآموزان در پرسشهاي درس خود آگاه ميگردد. با توجه به اينكه پرسشها مربوط به مبحث درسي مشخصي ميباشد، از بررسي نتيجه دانشآموزان تحت تعليم خود ميتواند ميزان تسلط علمي آنها را در مبحث مورد آزمون بسنجد و در صورت نياز، بر روي مباحثي كه احياناً ضعف عمومي در ميان دانشآموزان وجود دارد، برنامه آموزشي مورد نياز را به اجرا گذارد. در اين كارنامه نتيجه تحليل گزينه كل جامعه شركتكننده در آزمون نيز درج ميگردد تا معلم از وضعيت نسبي دانشآموزان خود نيز آگاه گردد.
2- كارنامه عملكرد دانشآموز
در اين كارنامه عملكرد تكتك دانشآموزان در درس مربوطه درج ميگردد. با استفاده از اين كارنامه امكان شناسايي دانشآموزان خاص كه نياز به برنامهريزي ويژه دارند، تسهيل ميگردد.
نمونه کارنامه معلم
كارنامه مديريتي
ريز عملكرد دانشآموزان براي بررسي توسط مدير يا مشاور مدرسه در قالب دو كارنامه در اختيار مدرسه قرار ميگيرد كه با بررسي اين دو كارنامه، مدرسه از وضعيت تحصيلي دانشآموزان و همچنين كيفيت آموزشهاي ارائه شده توسط معلمين ارجمند آگاه ميشود.
نمونه کارنامه مدیریتی
در سامانه سنجش ياددهی و يادگيری مؤسسه علامه حلی، دركنار سنجش هوش، شخصيت و رغبت دانشآموزان كه به عنوان ورودیهای سامانه محسوب میگردند، سنجش پيشرفت تحصيلی دانشآموزان به همراهِ ارزيابی ساير عناصر دخيل در آموزش، به مثابه بازخورد فرايند آموزش، از جايگاه ويژهای برخوردار است.
«درسنامههاي علامه حلي» با هدف كمك به دانشآموزان، توسط دبيران مجرب مؤسسه طراحي و تدوين گشته است. در اين درسنامهها كه مطابق با بودجهبندي آزمونها تأليف شده است، سعي بر آن است كه از تكرار و نيز پرگويي بيهوده پرهيز گردد و نيز با نگرشي نو و از ديدگاهي ديگر به تشريح مطالب درسي پرداخته شود و به تكميل محتواي كتب درسي كمك كند. نپرداختن به نكات بيارزش از نظر آموزشي، پرهيز از اضافهگوييهاي غيرضروري كه موجب خستگي و كسالت ميگردد، داشتن مسائل در سطوح مختلف (از آسان تا دشوار) و روش تدريس متفاوت نكاتي است كه باعث جلب دانشآموزان برای مطالعه این مجموعه میگردد.
